ผลข้างเคียงจากการใช้ยาพ่นจากชนิดสเตียรอยด์ โดยปกติแล้วสเตียรอยด์ที่ผลิตขึ้นเองภายในร่างกายตามธรรมชาติจะมีหน้าที่สำคัญคือช่วยให้อวัยวะ เนื้อเยื่อ และเซลล์ต่าง ๆ ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในกรณีที่ผู้ป่วยต้องได้รับสเตียรอยด์ชนิดสังเคราะห์เข้าไปในร่างกาย หากได้รับในปริมาณที่เหมาะสม ยาสเตียรอยด์ก็จะออกฤทธิ์ช่วยลดอาการบวมแดง และลดการอักเสบ และช่วยลดอาการอักเสบที่เป็นสาเหตุของโรคผิวหนัง และโรคหอบหืดได้อีกด้วย

ทั้งนี้ สเตียรอยด์ยังถูกมาผลิตเป็นยารักษาโรค และอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ โดยจะถูกผลิตออกมาในหลายรูปแบบ แต่แบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

– สเตียรอยด์ประเภทใช้ภายนอก เป็นยาสเตียรอยด์ที่ใช้รักษาเฉพาะอาการภายนอก โดยยาประเภทนี้อาจอยู่ในรูปของยาทา ยาหยอดตา ยาพ่นจมูก และยาพ่นหลอดลม ทั้งนี้ การออกฤทธิ์ของยาประเภทนี้จะออกฤทธิ์เฉพาะจุด จึงทำให้ความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาลดลง แต่ต้องใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเพื่อความปลอดภัย

– สเตียรอยด์ประเภทยารับประทานและยาฉีด ใช้รักษาอาการเจ็บป่วยบางอย่างที่การใช้ยาเฉพาะภายนอกไม่สามารถรักษาได้ เช่น อาการแพ้มาก โรคหอบหืดชนิดรุนแรง หรือผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ อาจต้องใช้สเตียรอยด์ชนิดฉีด หรือรับประทาน เพื่อให้อาการดีขึ้นโดยเร็วที่สุด โดยสเตียรอยด์ประเภทนี้แพทย์จะให้ใช้ติดต่อกันในระยะเวลาหนึ่ง จากนั้นเมื่ออาการดีขึ้นแล้วจะสั่งหยุดใช้ เพราะหากใช้ติดต่อกันนาน ๆ จะส่งผลข้างเคียงต่อสุขภาพของผู้ป่วย

นอกจากนี้ สารสเตียรอยด์ยังมีฤทธิ์ลดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งช่วยผู้ป่วยที่ได้รับยาดังกล่าวและมีปัญหาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน เช่น โรคภูมิแพ้ตัวเองหรือโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์มีอาการทุเลาลง

ประโยชน์ของสเตียรอยด์

สเตียรอยด์เป็นยาที่มีคุณสมบัติเพื่อรักษาการอักเสบได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการใช้สเตียรอยด์ในประมาณเหมาะสมจะสามารถช่วยบรรเทาอาการที่เกิดจากโรคต่าง ๆ เช่น อาการปวดในผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือการอักเสบของผิวหนัง

ในการรักษาทางการแพทย์ สเตียรอยด์ถูกนำมาใช้รักษาอาการของโรคต่าง ๆ เช่น โรคข้ออักเสบ โรคหอบหืด โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน เช่น โรคภูมิแพ้ตัวเอง โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (Multiple Sclerosis) รักษาปัญหาเกี่ยวกับผิวหนัง เช่น ผิวหนังอักเสบ ผื่น และในบางกรณีสารดังกล่าวยังถูกใช้เพื่อรักษาโรคมะเร็งบางชนิดควบคู่ไปกับการรักษาหลักด้วย

ในกรณีฉุกเฉินที่ผู้ป่วยเกิดการอักเสบรุนแรงจนส่งผลต่ออวัยวะต่าง ๆ ในร่างกาย ยาสเตียรอยด์ถือเป็นตัวยาสำคัญที่แพทย์ใช้เพื่อช่วยรักษาการอักเสบ และในหลาย ๆ กรณีก็ยังช่วยชีวิตผู้ป่วยได้อีกด้วย

ทว่าในปัจจุบันมีการนำสารสเตียรอยด์ไปใช้อย่างผิดวิธี มักพบบ่อยคือการนำไปใช้เสริมสร้างกล้ามเนื้อ และเสริมสมรรถภาพให้นักกีฬา ซึ่งถือว่าผิดกฎในวงการกีฬา อีกทั้งยังเป็นอันตรายต่อผู้ใช้หากใช้ในปริมาณที่มากเกินไป

ผลข้างเคียงจากการใช้สเตียรอยด์

แม้สเตียรอยด์จะเป็นยาที่ให้ประสิทธิภาพในการรักษาค่อนข้างดี แต่ก็เป็นยาที่ออกฤทธิ์ค่อนข้างรุนแรง จึงอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่าง ๆ ต่อร่างกายผู้ใช้ได้ อาทิ

-อาจทำให้กระดูกเปราะบางลง
-เป็นต้อกระจก
-ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น
-อารมณ์แปรปรวน
-มีปัญหาในการนอนหลับ